- Ung thư biểu mô tế bào gan là gì?
Ung thư biểu mô tế bào gan (Hepatocellular Carcinoma – HCC) là tổn thương ác tính của các tế bào biểu mô nhu mô gan. Ung thư biểu mô tế bào gan là loại ung thư hay gặp nhất, chiếm 80-90% các trường hợp ung thư gan nguyên phát. Tại Việt Nam, theo Globocan 2022, ung thư biểu mô tế bào gan đứng thứ 2 về tỷ lệ mắc mới và đừng thứ nhất về tỷ lệ tử vong.
- Nguyên nhân và yếu tố nguy cơ
Ung thư biểu mô tế bào gan không xuất hiện đột ngột mà thường phát triển trên nền gan đã bị tổn thương lâu dài.
Các yếu tố nguy cơ chính:
- Viêm gan virus mạn tính: Nhiễm viêm gan B (HBV) và C (HCV) là nguyên nhân chính, chiếm 80% trường hợp toàn cầu.
- Xơ gan: Xơ gan do bất kỳ nguyên nhân nào đều tăng nguy cơ
- Lối sống: Uống nhiều rượu bia, hút thuốc lá, béo phì, gan nhiễm mỡ
- Độc tố: Tiếp xúc với Aflatoxin ( có trong nấm mốc lương thực)
- Tiền sử gia đình: Có người mắc ung thư gan
- Dấu hiệu nhận biết
Ung thư biểu mô tế bào gan có các triệu chứng dễ nhầm lẫn với bệnh gan thông thường nên việc tầm soát định kỳ là điều vô cùng quan trọng. Ở giai đoạn sớm, bệnh thường không có triệu chứng rõ ràng. Khi bệnh tiến triển, người bệnh có thể gặp:
- Đau hoặc tức vùng hạ sườn phải
- Sụt cân không rõ nguyên nhân
- Mệt mỏi, chán ăn
- Vàng da, vàng mắt
- Bụng to do cổ trướng
- Buồn nôn, đầy bụng
- Chẩn đoán bệnh như thế nào?
Các phương pháp thường được sử dụng:
- Xét nghiệm máu (AFP – Alpha-fetoprotein)
- Siêu âm gan định kỳ
- Chụp CT scan hoặc MRI gan
- Sinh thiết gan (trong một số trường hợp cần thiết)
- Người có nguy cơ cao (viêm gan B/C, xơ gan) nên siêu âm và xét nghiệm AFP mỗi 6 tháng.
- Điều trị ung thư biểu mô tế bào gan
Tùy vào giai đoạn bệnh, chức năng gan và thể trạng bệnh nhân, bác sĩ có thể chỉ định:
Các phương pháp điều trị:
- Phẫu thuật cắt gan (khi khối u còn nhỏ và gan còn tốt)
- Ghép gan
- Đốt sóng cao tần (RFA)
- Nút mạch hóa chất (TACE)
- Liệu pháp nhắm trúng đích hoặc miễn dịch
- Hóa trị hoặc xạ trị trong một số trường hợp
Việc phát hiện sớm giúp tăng đáng kể cơ hội điều trị thành công và kéo dài thời gian sống.
- Phòng ngừa ung thư biểu mô tế bào gan
Phòng bệnh luôn tốt hơn chữa bệnh. Bạn có thể giảm nguy cơ bằng cách:
- Tiêm vaccine phòng viêm gan B
- Tầm soát viêm gan B, C sớm
- Hạn chế rượu bia
- Ăn chín uống sôi, tránh thực phẩm mốc
- Duy trì cân nặng hợp lý
- Khám sức khỏe định kỳ
Ung thư biểu mô tế bào gan là bệnh lý nguy hiểm nhưng hoàn toàn có thể phát hiện sớm và kiểm soát hiệu quả nếu được tầm soát và điều trị kịp thời. Việc chủ động phòng ngừa thông qua tiêm vắc xin viêm gan B, duy trì lối sống lành mạnh, hạn chế rượu bia, kiểm soát cân nặng và khám sức khỏe định kỳ đóng vai trò vô cùng quan trọng trong việc giảm nguy cơ mắc bệnh. Đặc biệt, những người có yếu tố nguy cơ như viêm gan B, viêm gan C hoặc xơ gan cần thực hiện tầm soát thường xuyên theo khuyến cáo của bác sĩ. Hãy chủ động bảo vệ sức khỏe lá gan của bạn ngay từ hôm nay!
Tác giả bài viết: BS Nguyễn Phi Hoàng – Khoa Ngoại V, Bệnh viện Ung bướu Nghệ An.
Hiệu đính: Th.BS Nguyễn Duy Tuấn – Phó Trưởng khoa Ngoại V, Bệnh viện Ung bướu Nghệ An.
