Hội chứng Lynch là hội chứng ung thư di truyền thường gặp nhất liên quan ung thư đại trực tràng. Hội chứng này xảy ra do đột biến các gen sửa chữa DNA thuộc hệ thống Mismatch Repair (MMR), trong đó MLH1 là một trong những gen quan trọng nhất.
Trong cơ thể bình thường, hệ thống MMR giúp sửa chữa các lỗi phát sinh khi tế bào phân chia. Khi gen MLH1 bị đột biến hoặc mất chức năng:
– Khả năng sửa chữa DNA suy giảm
– Các đột biến tích tụ dần
– Nguy cơ hình thành ung thư tăng lên
Thiếu hụt MLH1 thường dẫn đến:
– dMMR (thiếu hụt hệ thống sửa chữa DNA)
– MSI-H (mất ổn định vi vệ tinh mức độ cao)
1. Tiêu chuẩn chẩn đoán hội chứng Lynch là gì?
* Tiêu chuẩn Amsterdam II
Đây là bộ tiêu chuẩn kinh điển giúp gợi ý hội chứng Lynch dựa trên tiền sử gia đình.
Chẩn đoán nghi ngờ khi:
– Có ≥3 người thân mắc ung thư liên quan hội chứng Lynch
– Trong đó có ít nhất 1 người là người thân bậc một (cha mẹ, anh chị em ruột, con cái)
– Ít nhất 2 thế hệ liên tiếp trong gia đình bị ảnh hưởng
– Có ít nhất 1 trường hợp được chẩn đoán trước 50 tuổi
– Đã loại trừ bệnh đa polyp tuyến gia đình (FAP)
Tuy nhiên hiện nay, tiêu chuẩn Amsterdam có độ đặc hiệu cao nhưng độ nhạy không cao, nên nhiều trường hợp Lynch vẫn có thể không đáp ứng đầy đủ tiêu chuẩn này.
* Tiêu chuẩn Bethesda sửa đổi
Cần xét nghiệm MSI/MMR khi có một trong các yếu tố:
– Ung thư đại trực tràng chẩn đoán trước 50 tuổi
– Một người mắc từ hai loại ung thư trở lên liên quan đến hội chứng Lynch
– Người thân mắc ung thư liên quan đến hội chứng Lynch
– Kết quả giải phẫu bệnh có MSI-H/dMMR
– Ung thư đại trực tràng ở người dưới 60 tuổi có đặc điểm mô học gợi ý dMMR
2. Vì sao phát hiện hội chứng Lynch quan trọng?
Hội chứng Lynch không chỉ ảnh hưởng đến một người bệnh mà còn có ý nghĩa đối với cả gia đình.
Việc phát hiện sớm giúp:
– Nội soi tầm soát định kỳ
– Chẩn đoán ung thư ở giai đoạn sớm
– Tăng khả năng điều trị khỏi
– Giảm nguy cơ tử vong
3. Nguy cơ gia tăng do đột biến gen MLH1
4. Hướng dẫn phòng ngừa ung thư cho người mang gen MLH1
Y học chính xác đang mở ra nhiều cơ hội mới trong điều trị ung thư, không chỉ giúp nâng cao hiệu quả điều trị mà còn giúp phát hiện sớm nguy cơ di truyền để bảo vệ những người thân trong gia đình người bệnh.
Tác giả: Ths. Bs Nguyễn Thị Thuỳ Linh – Khoa Nội III – Bệnh viện Ung bướu Nghệ An.
Hiệu đính: BSCKII Dương Đình Phùng – Trưởng khoa Nội III – Bệnh viện Ung bướu Nghệ An.
