Trong đời sống sinh hoạt hàng ngày, việc đi tiểu là một chức năng sinh lý hết sức bình thường giúp cơ thể đào thải độc tố. Chính vì sự quen thuộc này, nhiều người trong chúng ta thường không mấy để ý đến những thay đổi nhỏ khi đi vệ sinh. Chỉ đến khi xuất hiện những cơn đau dữ dội, tiểu ra máu thẫm, hoặc cơ thể suy kiệt, người bệnh mới chịu đến bệnh viện.
Tại Bệnh viện Ung bướu tỉnh Nghệ An, các bác sĩ chuyên khoa Ngoại Tiết niệu liên tục tiếp nhận nhiều trường hợp bệnh nhân nhập viện trong tình trạng ung thư hệ tiết niệu (ung thư bàng quang, ung thư thận, ung thư tuyến tiền liệt…) đã bước sang giai đoạn muộn. Phần lớn bệnh nhân đều chia sẻ chung một lý do: “Tôi thấy tiểu hơi buốt, hơi dắt hoặc có màu lạ nhưng nghĩ do nóng trong người, uống vài loại lá mát là khỏi…”. Sự chủ quan này vô tình cướp đi “khoảng thời gian vàng” để điều trị bệnh hiệu quả.
• 4 dấu hiệu bất thường khi đi tiểu tuyệt đối không được bỏ qua
Hệ tiết niệu bao gồm thận, niệu quản, bàng quang và niệu đạo. Khi có sự xuất hiện của khối u ác tính, dòng chảy và tính chất của nước tiểu sẽ bị biến đổi. Nếu nhận thấy cơ thể có một trong các dấu hiệu sau, quý vị cần đi khám ngay lập tức:
1. Tiết ra máu (Đi tiểu nhìn thấy nước tiểu màu hồng, đỏ hoặc rỉ máu)
Đây là dấu hiệu báo động đỏ quan trọng nhất của ung thư bàng quang hoặc ung thư thận. Khối u phát triển làm tổn thương các mạch máu giàu dinh dưỡng xung quanh nó, dẫn đến xuất huyết vào dòng nước tiểu.
Đặc điểm nguy hiểm: Tiểu máu do ung thư thường không gây đau đớn (tiểu máu vô căn). Nó có thể tự đến rồi tự đi khiến người bệnh lầm tưởng là đã khỏi hoàn toàn, nhưng thực chất khối u vẫn đang âm thầm lớn lên.
2. Tiểu dắt, tiểu rát, đi tiểu nhiều lần trong ngày (Đặc biệt là tiểu đêm)
Bạn vừa đi tiểu xong lại có cảm giác muốn đi tiếp? Bạn phải thức dậy 3 – 5 lần mỗi đêm để đi vệ sinh?
Hiện tượng này xảy ra khi khối u ở bàng quang kích thích bàng quang co bóp liên tục, hoặc khối u ở tuyến tiền liệt (ở nam giới) phì đại chèn ép vào cổ bàng quang, làm cản trở đường thoát của nước tiểu.
3 .Dòng nước tiểu yếu, tiểu ngập ngừng hoặc bí tiểu
Khi khối u ác tính bàng quang hoặc tuyến tiền liệt phát triển đủ lớn, chúng sẽ làm chít hẹp lòng niệu đạo. Người bệnh phải rặn mạnh, dòng nước tiểu chảy ra yếu, nhỏ giọt, đứt đoạn, thậm chí dẫn đến tình trạng bí tiểu cấp tính gây đau đớn dữ dội vùng bụng dưới.
4. Đau âm ỉ vùng hông lưng hoặc vùng chậu
Nếu tình trạng đi tiểu bất thường đi kèm với cảm giác đau tức, nặng nề ở một bên hông lưng (dấu hiệu của ung thư thận) hoặc đau ê ẩm vùng xương chậu (dấu hiệu ung thư tuyến tiền liệt giai đoạn tiến triển), đây là lúc các tế bào ác tính có thể đã xâm lấn rộng ra các tổ chức xung quanh.
• Ung thư hệ tiết niệu: Phát hiện sớm giúp nâng cao hiệu quả điều trị
Nhiều người khi nghe đến hai chữ “ung thư” thường rơi vào trạng thái hoang mang, tuyệt vọng. Tuy nhiên, với sự phát triển của y học hiện đại, ung thư hệ tiết niệu hoàn toàn có thể kiểm soát và chữa khỏi nếu được phát hiện ở giai đoạn sớm.
Tại Bệnh viện Ung bướu tỉnh Nghệ An, chúng tôi đã áp dụng thành công nhiều kỹ thuật tiên tiến trong chẩn đoán và điều trị bệnh lý ung thư đường tiết niệu:
– Chẩn đoán chính xác: Thông qua các phương pháp cận lâm sàng hiện đại như chụp cắt lớp vi tính (CT Scanner) đa dãy, chụp cộng hưởng từ (MRI) và đặc biệt là hệ thống nội soi bàng quang – giúp phát hiện các tổn thương nhỏ.
– Phẫu thuật nội soi ít xâm lấn: Ứng dụng kỹ thuật phẫu thuật nội soi cắt u thận qua khoang sau phúc mạc, nội soi cắt u bàng quang qua đường niệu đạo… Kỹ thuật này giúp người bệnh ít đau sau mổ, hạn chế mất máu, phục hồi nhanh và tính thẩm mỹ cao.
• Lời khuyên từ chuyên gia:
Để bảo vệ sức khỏe của chính mình và người thân, các bác sĩ Bệnh viện Ung bướu Nghệ An khuyến cáo người dân thực hiện các biện pháp sau:
1. Uống đủ nước (Tối thiểu 1,5 lít mỗi ngày): Nước giúp pha loãng các chất độc hại trong nước tiểu, làm giảm thời gian các chất độc tiếp xúc với niêm mạc bàng quang, từ đó giảm nguy cơ hình thành khối u.
2 . Thay đổi lối sống lành mạnh (Bỏ thuốc lá, hạn chế hóa chất): Thuốc lá là nguyên nhân hàng đầu dẫn đến ung thư bàng quang và thận. Hãy từ bỏ thuốc lá và hạn chế tiếp xúc với các hóa chất độc hại từ môi trường công nghiệp.
3. Không tự ý mua thuốc (Khám ngay khi có triệu chứng): Tuyệt đối không tự mua thuốc kháng sinh, thuốc điều trị viêm đường tiết niệu hoặc các loại lá cây không rõ nguồn gốc khi thấy nước tiểu có màu lạ hoặc đi tiểu buốt. Việc này chỉ làm lu mờ triệu chứng và trì hoãn cơ hội chữa bệnh.
4. Chủ động tầm soát ung thư (Định kỳ 6 tháng – 1 năm): Đặc biệt là nhóm đối tượng nguy cơ cao: Người trên 50 tuổi, nam giới, người có tiền sử gia đình mắc bệnh ung thư, hoặc người làm việc trong môi trường độc hại. Chỉ một xét nghiệm nước tiểu đơn giản và siêu âm ổ bụng tổng quát đã có thể giúp phát hiện sớm bệnh.
Tác giả: BSCKI. Hồ Bá Hưng – Tổ Ngoại Yêu cầu, Khoa Ngoại V, Bệnh viện Ung bướu Nghệ An
Hiệu đính: BSCKII. Nguyễn Văn Chương – Tổ trưởng Tổ Ngoại Yêu cầu, Khoa Ngoại V, Bệnh viện Ung bướu Nghệ An
