Dự phòng nhiễm HPV – Vì bạn xứng đáng được bảo vệ

Ung thư cổ tử cung ngày càng trẻ hóa: Hồi chuông cảnh báo từ thực tiễn điều trị

Trong 6 tháng đầu năm 2026, Khoa Ngoại Phụ khoa Bệnh viện Ung bướu Nghệ An đã tiếp nhận và điều trị cho hàng trăm bệnh nhân mắc ung thư cổ tử cung. Đáng chú ý, tỷ lệ bệnh nhân trẻ tuổi có xu hướng gia tăng, với hơn 80 trường hợp dưới 40 tuổi, gần 40 trường hợp dưới 35 tuổi; bệnh nhân trẻ nhất được ghi nhận mới 26 tuổi.

Qua quá trình chẩn đoán và điều trị, các bác sĩ nhận thấy phần lớn người bệnh đều có tiền sử nhiễm một hoặc nhiều chủng HPV (Human Papillomavirus) tuýp nguy cơ cao.

Những con số trên cho thấy ung thư cổ tử cung không còn là căn bệnh chỉ gặp ở phụ nữ lớn tuổi mà đang có xu hướng trẻ hóa. Đây cũng là lời nhắc nhở về tầm quan trọng của việc chủ động dự phòng, phát hiện sớm và bảo vệ sức khỏe trước nguy cơ do virus HPV gây ra.

HPV là gì? Hiểu đúng về nguy cơ từ virus HPV

HPV là nhóm virus u nhú ở người với hơn 200 chủng khác nhau. Trong đó, khoảng 40 chủng lây truyền chủ yếu qua đường tình dục (qua tiếp xúc da với da, niêm mạc vùng sinh dục hoặc quan hệ tình dục không an toàn).

Dựa trên nguy cơ gây bệnh, HPV được chia thành hai nhóm chính:

– Nhóm nguy cơ thấp (phổ biến là HPV 6 và 11): Thường gây ra mụn cóc sinh dục, sùi mào gà. Dù ít khả năng gây ung thư nhưng sùi mào gà rất dễ tái phát, gây ngứa ngáy, chảy máu và làm suy giảm nghiêm trọng chất lượng cuộc sống.

– Nhóm nguy cơ cao (như HPV 16, 18, 31, 33…): Có khả năng âm thầm làm biến đổi tế bào. Nếu hệ miễn dịch không tự đào thải được và virus tồn tại lâu dài, chúng sẽ tiến triển thành các khối u ác tính. Trong đó, HPV 16 và 18 là “thủ phạm” trực tiếp gây ra hầu hết các ca ung thư cổ tử cung hiện nay.

Điều đáng lưu ý là người nhiễm HPV có thể hoàn toàn không có triệu chứng nhưng vẫn có khả năng lây truyền virus cho người khác.

HPV không chỉ gây ung thư cổ tử cung

Bên cạnh ung thư cổ tử cung, các chủng HPV nguy cơ cao còn là nguyên nhân dẫn đến nhiều bệnh lý nguy hiểm khác ở cả hai giới:

– Ung thư hầu họng: Lây nhiễm qua đường quan hệ bằng miệng, thường gặp ở người trẻ (ngay cả người không hút thuốc) với các triệu chứng kéo dài như đau họng, khàn tiếng, nổi hạch cổ.

– Ung thư hậu môn: Liên quan chặt chẽ đến chủng HPV 16, tiến triển âm thầm và thường chỉ được phát hiện ở giai đoạn muộn do tâm lý ngại thăm khám ở vùng nhạy cảm.

– Ung thư dương vật, âm hộ, âm đạo: Dù hiếm gặp hơn nhưng vẫn để lại hậu quả nặng nề với các vết loét lâu lành hoặc khối u bất thường.

Nhiều trường hợp bệnh tiến triển âm thầm, không có triệu chứng đặc hiệu trong giai đoạn đầu, khiến việc phát hiện thường diễn ra ở giai đoạn muộn.

Những ai có nguy cơ nhiễm HPV?

HPV là một trong những loại virus lây truyền qua đường tình dục phổ biến nhất hiện nay. Bất kỳ ai đã từng phát sinh quan hệ tình dục đều có nguy cơ nhiễm HPV. Tuy nhiên, tỷ lệ lây nhiễm sẽ tăng cao đáng kể nếu thuộc các trường hợp sau:

– Quan hệ tình dục quá sớm

– Có nhiều bạn tình.

– Không sử dụng bao cao su khi quan hệ.

– Người có hệ miễn dịch suy giảm.

– Đặc biệt: Những người chưa từng tiêm vắc xin phòng ngừa HPV.

Dự phòng nhiễm HPV: Chủ động bảo vệ sức khỏe từ sớm

Các bệnh lý do HPV gây ra, đặc biệt là ung thư cổ tử cung, hoàn toàn có thể được phòng ngừa hiệu quả thông qua những biện pháp sau:

1. Tiêm vắc xin HPV

Vắc xin HPV đã được chứng minh giúp giảm đáng kể nguy cơ mắc ung thư cổ tử cung, các loại ung thư khác và sùi mào gà.

– Độ tuổi tối ưu: Khuyến cáo tiêm cho cả trẻ em gái và trai trong độ tuổi từ 9 – 14 tuổi.

– Người trưởng thành: Người chưa từng quan hệ tình dục hoặc người trưởng thành chưa nhiễm/chưa tiếp xúc với các chủng virus có trong vắc xin vẫn nhận được lợi ích bảo vệ rất lớn từ việc tiêm phòng.

2. Thực hành lối sống tình dục an toàn

– Luôn sử dụng bao cao su khi quan hệ tình dục.

– Chung thủy một bạn tình.

– Không quan hệ tình dục khi bản thân hoặc bạn tình có các tổn thương bất thường tại vùng sinh dục.

3. Tầm soát định kỳ

Ung thư cổ tử cung là một trong số ít các bệnh ung thư có thể dự phòng hiệu quả bằng vắc xin và tầm soát định kỳ. Bên cạnh việc phòng ngừa nguy cơ, phụ nữ nên thực hiện xét nghiệm tầm soát HPV và khám phụ khoa định kỳ theo hướng dẫn của bác sĩ nhằm phát hiện sớm các tổn thương tiền ung thư, từ đó có phương án điều trị kịp thời khi bệnh chưa kịp chuyển biến nặng.

Chủ động bảo vệ sức khỏe hôm nay chính là cách tốt nhất để giảm thiểu nguy cơ bệnh tật trong tương lai. Hãy tìm hiểu và thực hiện các biện pháp dự phòng HPV ngay từ hôm nay để bảo vệ bản thân và những người thân yêu.

Tác giả: Ths.BS. Nguyễn Khắc Tiến – Phó Trưởng khoa Ngoại VI, Bệnh viện Ung bướu Nghệ An