Cùng với sự phát triển mạnh mẽ của khoa học kỹ thuật, y học hiện đại đang không ngừng đổi mới theo hướng chính xác hơn, an toàn hơn và giảm thiểu tối đa mức độ xâm lấn đối với người bệnh. Trong xu thế đó, điện quang can thiệp được xem là một trong những bước tiến quan trọng, mở ra hướng chẩn đoán và điều trị tiên tiến với nhiều ưu điểm nổi bật như ít xâm lấn, độ chính xác cao, hạn chế biến chứng và rút ngắn thời gian hồi phục. Việc ứng dụng điện quang can thiệp không chỉ giúp nâng cao hiệu quả điều trị mà còn góp phần giảm bớt đau đớn, gánh nặng thể chất và chi phí cho người bệnh trong quá trình điều trị.
Điện quang can thiệp là kỹ thuật sử dụng các phương tiện chẩn đoán hình ảnh hiện đại như siêu âm, cắt lớp vi tính, cộng hưởng từ và chụp mạch số hóa xóa nền DSA để hướng dẫn bác sĩ thực hiện các thủ thuật chẩn đoán và điều trị với độ chính xác cao. Trong suốt quá trình can thiệp, hệ thống hình ảnh giúp bác sĩ quan sát vị trí tổn thương, xác định đường tiếp cận phù hợp, kiểm soát hướng đi của kim, ống thông hoặc các dụng cụ chuyên dụng và tiến hành thủ thuật tại đúng khu vực cần điều trị. Thay vì phải thực hiện một cuộc phẫu thuật mở với đường mổ lớn, nhiều kỹ thuật điện quang can thiệp chỉ cần tiến hành qua một vết chọc rất nhỏ trên da hoặc thông qua đường mạch máu. Nhờ đó, các mô lành xung quanh ít bị ảnh hưởng, người bệnh giảm đau, giảm nguy cơ biến chứng và có thể rút ngắn thời gian nằm viện.
Trong chẩn đoán, điện quang can thiệp hỗ trợ bác sĩ thực hiện các kỹ thuật chọc hút tế bào kim nhỏ, sinh thiết dưới hướng dẫn hình ảnh hoặc chụp mạch DSA nhằm xác định chính xác bản chất, vị trí và đặc điểm của tổn thương. Việc lấy mẫu bệnh phẩm dưới sự hướng dẫn của siêu âm hoặc cắt lớp vi tính giúp kim sinh thiết tiếp cận đúng khu vực nghi ngờ, hạn chế tổn thương các cơ quan lân cận và nâng cao giá trị chẩn đoán. Đây là cơ sở quan trọng để bác sĩ lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp, đặc biệt đối với những tổn thương nằm sâu, kích thước nhỏ hoặc ở những vị trí khó tiếp cận bằng các phương pháp thông thường.
Không dừng lại ở vai trò hỗ trợ chẩn đoán, điện quang can thiệp còn được ứng dụng trong điều trị nhiều bệnh lý phức tạp. Đối với các khối u, bác sĩ có thể sử dụng những kỹ thuật như đốt khối u bằng sóng cao tần RFA, vi sóng MWA hoặc siêu âm hội tụ HIFU nhằm tác động trực tiếp vào tổn thương. Trong điều trị ung thư gan, u xơ tử cung và các khối u tạng khác, kỹ thuật nút mạch được thực hiện để làm giảm hoặc ngăn chặn nguồn máu nuôi tổn thương. Nút mạch cũng có vai trò quan trọng trong các trường hợp cấp cứu cần kiểm soát chảy máu. Bên cạnh đó, điện quang can thiệp còn được ứng dụng trong nong mạch, đặt stent và nút mạch điều trị các bệnh lý tim mạch. Các kỹ thuật dẫn lưu áp xe, dẫn lưu dịch, dẫn lưu đường mật hoặc bể thận giúp giải phóng tình trạng ứ đọng, giảm triệu chứng, hỗ trợ kiểm soát nhiễm trùng và cải thiện chất lượng sống cho người bệnh. Với phạm vi ứng dụng rộng, phương pháp này ngày càng có vai trò quan trọng trong nhiều chuyên ngành như ung bướu, tim mạch, thần kinh, tiêu hóa và cấp cứu.
Một trong những giá trị nổi bật của điện quang can thiệp là khả năng điều trị tổn thương với mức độ xâm lấn thấp. Do đường tiếp cận nhỏ, người bệnh thường ít đau hơn, hạn chế mất máu và giảm nguy cơ nhiễm trùng so với phẫu thuật truyền thống. Hệ thống chẩn đoán hình ảnh hiện đại cho phép bác sĩ theo dõi trực tiếp quá trình thực hiện thủ thuật, từ đó nâng cao độ chính xác và hạn chế ảnh hưởng đến các mô lành xung quanh. Sau can thiệp, người bệnh có thể hồi phục nhanh hơn, sớm vận động và trở lại với sinh hoạt thường ngày. Việc rút ngắn thời gian điều trị và thời gian nằm viện cũng góp phần giảm chi phí, tạo điều kiện để người bệnh tiếp cận phương pháp điều trị phù hợp mà vẫn bảo đảm hiệu quả chuyên môn.
Đối với người bệnh ung thư, những ưu điểm này càng có ý nghĩa khi quá trình điều trị thường kéo dài và có thể phải phối hợp nhiều phương pháp khác nhau. Điện quang can thiệp có thể được sử dụng để hỗ trợ xác định chẩn đoán, điều trị trực tiếp tổn thương, kiểm soát chảy máu, dẫn lưu các ổ dịch hoặc làm giảm những triệu chứng ảnh hưởng đến sức khỏe và chất lượng cuộc sống. Tùy thuộc vào tình trạng bệnh, vị trí tổn thương và chỉ định chuyên môn, bác sĩ sẽ lựa chọn kỹ thuật can thiệp phù hợp nhằm mang lại hiệu quả điều trị tốt nhất và bảo đảm an toàn cho người bệnh.
Sự phát triển của trí tuệ nhân tạo, robot hỗ trợ can thiệp và các hệ thống chẩn đoán hình ảnh tiên tiến đang tiếp tục tạo động lực để điện quang can thiệp tiến xa hơn. Những công nghệ này góp phần hỗ trợ bác sĩ trong việc quan sát tổn thương, lập kế hoạch can thiệp và nâng cao độ chính xác khi thực hiện thủ thuật. Điện quang can thiệp vì vậy không chỉ là xu hướng phát triển của y học hiện đại mà còn là giải pháp hướng tới mục tiêu điều trị hiệu quả hơn, an toàn hơn và chất lượng hơn cho người bệnh.
Tại Khoa Chẩn đoán hình ảnh, Bệnh viện Ung bướu Nghệ An, nhiều kỹ thuật điện quang can thiệp đã và đang được ứng dụng, triển khai hiệu quả, góp phần nâng cao chất lượng chẩn đoán và điều trị. Việc phát triển các kỹ thuật này thể hiện sự chủ động của Bệnh viện trong tiếp cận những tiến bộ của y học hiện đại, đồng thời mở rộng thêm cơ hội điều trị cho người bệnh ngay tại địa phương. Mỗi ca can thiệp thành công không chỉ là kết quả của sự phối hợp giữa chuyên môn, trang thiết bị và tinh thần trách nhiệm của đội ngũ y tế mà còn mang ý nghĩa thiết thực đối với người bệnh: giảm thêm một phần đau đớn, có thêm cơ hội hồi phục nhanh chóng và thêm niềm tin vào hành trình điều trị phía trước.
