Nội soi đại tràng là phương pháp giúp bác sĩ quan sát trực tiếp toàn bộ niêm mạc đại trực tràng nhằm phát hiện sớm các bệnh lý như polyp, viêm loét, xuất huyết, tổn thương tiền ung thư và ung thư đại trực tràng. Đây là kỹ thuật có giá trị cao trong chẩn đoán cũng như tầm soát bệnh. Tuy nhiên, kết quả nội soi chỉ thực sự chính xác khi đại tràng được làm sạch đúng cách trước khi thực hiện.
Nếu trong lòng đại tràng vẫn còn phân hoặc cặn thức ăn, tầm nhìn của bác sĩ sẽ bị hạn chế, làm giảm khả năng phát hiện các tổn thương nhỏ và có thể khiến người bệnh phải nội soi lại. Vì vậy, chuẩn bị ruột sạch là một trong những yếu tố quan trọng quyết định chất lượng của cuộc nội soi.
Để đạt hiệu quả làm sạch tối ưu, từ 1 đến 3 ngày trước nội soi, người bệnh nên lựa chọn các thực phẩm mềm, dễ tiêu như cháo, súp, bún hoặc mì. Đồng thời cần hạn chế rau xanh, trái cây nhiều chất xơ, ngũ cốc nguyên hạt và các thực phẩm khó tiêu vì chúng dễ để lại cặn trong lòng đại tràng. Các thực phẩm có màu đỏ, tím hoặc đen cũng nên tránh sử dụng do có thể ảnh hưởng đến việc quan sát niêm mạc trong quá trình nội soi.
Trong ngày trước khi nội soi, người bệnh ăn nhẹ theo hướng dẫn của nhân viên y tế. Sau thời điểm được chỉ định, chỉ nên uống các loại nước trong như nước lọc, nước đường, nước canh trong hoặc trà loãng. Không nên sử dụng sữa, nước có màu đậm hoặc các loại đồ uống có cặn.
Song song với chế độ ăn uống, người bệnh cần uống thuốc làm sạch ruột đúng theo đơn và thời gian bác sĩ hướng dẫn. Thuốc nên được uống liên tục theo đúng liệu trình và đủ lượng quy định. Trong nhiều trường hợp, người bệnh có thể uống thêm nước lọc theo hướng dẫn để tăng hiệu quả làm sạch. Việc đi ngoài nhiều lần sau khi uống thuốc là phản ứng sinh lý bình thường. Khi phân chuyển thành nước trong hoặc màu vàng nhạt và gần như không còn cặn phân, có thể xem đại tràng đã được làm sạch đạt yêu cầu.
Trước khi tiến hành nội soi, người bệnh cần nhịn ăn và nhịn uống theo đúng hướng dẫn của cơ sở y tế. Đồng thời, hãy chủ động thông báo cho bác sĩ nếu đang mang thai, mắc các bệnh lý tim mạch, tăng huyết áp, đái tháo đường, suy thận hoặc đang sử dụng thuốc chống đông máu và các thuốc điều trị khác. Nếu trong quá trình chuẩn bị xuất hiện các biểu hiện bất thường như nôn nhiều, đau bụng dữ dội, chóng mặt hoặc khó thở, cần liên hệ ngay với nhân viên y tế để được tư vấn và xử trí kịp thời.
Chuẩn bị đúng trước nội soi không chỉ giúp cuộc nội soi diễn ra thuận lợi mà còn nâng cao khả năng phát hiện sớm các tổn thương ở đại trực tràng, góp phần chẩn đoán chính xác và điều trị hiệu quả. Người dân, đặc biệt là những người có triệu chứng bất thường về tiêu hóa hoặc thuộc nhóm nguy cơ cao mắc ung thư đại trực tràng, nên chủ động thăm khám và nội soi theo chỉ định của bác sĩ để bảo vệ sức khỏe và nâng cao chất lượng cuộc sống.
Tác giả: Bs. Ngô Minh Khải
Hiệu đính: Bs. Trần Đình Tín
