5 dấu hiệu cảnh báo ung thư nhiều người thường bỏ qua

“Chắc chỉ là mệt thôi…”, “Dạo này ăn uống kém nên sụt cân…”, “Đau vài hôm rồi sẽ hết…”. Đó là những suy nghĩ rất quen thuộc khi cơ thể xuất hiện những thay đổi bất thường. Thực tế, nhiều dấu hiệu của ung thư ở giai đoạn sớm có thể không đặc hiệu, diễn biến âm thầm và dễ bị nhầm với những vấn đề sức khỏe thông thường. Vì vậy, không ít người chỉ đi khám khi triệu chứng đã kéo dài hoặc trở nên nghiêm trọng.

Nhận biết những dấu hiệu cảnh báo và thăm khám đúng lúc không có nghĩa là chúng ta phải sống trong lo lắng. Ngược lại, chủ động kiểm tra khi cơ thể có những thay đổi bất thường chính là cách để bảo vệ sức khỏe của mình.

Dưới đây là 5 dấu hiệu bạn không nên chủ quan.

1. Sụt cân không rõ nguyên nhân

Bạn không ăn kiêng, không tăng cường tập luyện, chế độ sinh hoạt không thay đổi nhưng cân nặng vẫn giảm?

Sụt cân không chủ ý và không giải thích được nguyên nhân là một dấu hiệu cần được lưu ý.

Giảm cân có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân như bệnh lý tiêu hóa, nội tiết, nhiễm trùng, stress… và trong một số trường hợp có thể liên quan đến ung thư.

Đặc biệt, nếu tình trạng sụt cân diễn ra liên tục, rõ rệt hoặc đi kèm chán ăn, mệt mỏi, đau kéo dài hay những triệu chứng bất thường khác, người bệnh nên đi khám để tìm nguyên nhân.

Đừng vội cho rằng “gầy đi một chút không sao” nếu bạn không chủ động giảm cân.

2. Mệt mỏi kéo dài

Ai cũng có thể mệt mỏi sau những ngày làm việc căng thẳng, thiếu ngủ hoặc lao động quá sức. Thông thường, cơ thể sẽ hồi phục sau khi được nghỉ ngơi.

Nhưng nếu bạn thường xuyên cảm thấy kiệt sức, thiếu năng lượng, nghỉ ngơi vẫn không cải thiện và tình trạng kéo dài không rõ nguyên nhân, đây là điều cần quan tâm.

Mệt mỏi kéo dài có thể gặp trong rất nhiều bệnh lý, chẳng hạn như thiếu máu, rối loạn nội tiết, bệnh mạn tính… và cũng có thể xuất hiện ở người mắc ung thư.

Đặc biệt, khi mệt mỏi đi cùng sụt cân, chán ăn, da xanh, đau kéo dài hoặc các biểu hiện bất thường khác, việc thăm khám càng cần thiết. Cơ thể mệt mỏi kéo dài không phải lúc nào cũng chỉ đơn giản là “do làm việc nhiều”.

3. Đau kéo dài hoặc tái diễn

Đau là một trong những triệu chứng phổ biến nhất và phần lớn các cơn đau đều có nguyên nhân lành tính.

Tuy nhiên, bạn không nên bỏ qua khi một cơn đau:

– Kéo dài dai dẳng hoặc thường xuyên tái diễn.

– Không xác định được nguyên nhân rõ ràng.

– Ngày càng tăng về mức độ.

– Không cải thiện hoặc liên tục tái phát dù đã điều trị.

– Đi kèm với sụt cân, mệt mỏi, chảy máu hoặc xuất hiện khối bất thường.

Ảnh minh họa Vị trí và tính chất của cơn đau cũng rất quan trọng.

Vị trí và tính chất của cơn đau cũng rất quan trọng. Đau bụng kéo dài, đau ngực, đau xương hoặc đau đầu dai dẳng… có thể liên quan đến rất nhiều bệnh lý khác nhau. Đừng chỉ tìm cách “chịu đau” hoặc tự dùng thuốc kéo dài mà bỏ qua việc tìm nguyên nhân.

4. Chảy máu bất thường

Chảy máu bất thường là dấu hiệu đặc biệt cần được chú ý.

Một số biểu hiện có thể gặp như:

– Đi ngoài ra máu hoặc phân có máu.

– Tiểu ra máu.

– Ho ra máu.

– Nôn ra máu.

– Chảy máu âm đạo bất thường.

– Chảy máu âm đạo sau mãn kinh.

Nhiều người có xu hướng tự giải thích những triệu chứng này bằng các nguyên nhân quen thuộc: “chắc do trĩ”, “chắc viêm đường tiết niệu”, “chắc do rối loạn kinh nguyệt”…Có thể đúng, nhưng cũng không nên tự khẳng định khi chưa được thăm khám.

Chảy máu bất thường có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân, từ những bệnh lý lành tính cho đến các bệnh lý nghiêm trọng hơn. Vì vậy, nếu tình trạng chảy máu không rõ nguyên nhân, kéo dài hoặc tái diễn, người bệnh nên đi khám để được đánh giá đầy đủ.

5. Xuất hiện khối bất thường

Một ngày bạn phát hiện một khối bất thường ở vú, cổ, nách, bụng, bẹn hoặc một vị trí khác.

Điều đầu tiên cần nhớ là: không phải mọi khối u đều là ung thư. Có rất nhiều khối u lành tính và những nguyên nhân khác có thể gây xuất hiện khối bất thường.

Tuy nhiên, bạn nên đặc biệt lưu ý nếu khối:

– Mới xuất hiện và không biến mất.

– Tăng dần về kích thước.

– Có sự thay đổi bất thường theo thời gian.

– Kèm đau, chảy máu hoặc các triệu chứng bất thường khác.

Riêng đối với vú, người phụ nữ nên chủ động quan sát và nhận biết những thay đổi bất thường như khối mới xuất hiện, thay đổi hình dạng vú hoặc núm vú, tiết dịch bất thường…

Một khối bất thường không nên được tự chẩn đoán bằng cách sờ hoặc đoán tại nhà. Hãy để bác sĩ đánh giá và xác định bản chất của tổn thương.

* Có một trong 5 dấu hiệu trên, có phải là ung thư?

– Câu trả lời là: Không.

Sụt cân, mệt mỏi kéo dài, đau bất thường, chảy máu bất thường hay xuất hiện khối bất thường không đồng nghĩa với việc mắc ung thư. Những biểu hiện này có thể gặp trong nhiều bệnh lý khác nhau và không thể chỉ dựa vào triệu chứng để kết luận một người có mắc ung thư hay không.

Điều cần lưu ý là khi các dấu hiệu bất thường kéo dài, tái diễn, không rõ nguyên nhân hoặc có xu hướng tiến triển, người bệnh không nên chủ quan hoặc trì hoãn việc thăm khám.

Khi đến cơ sở y tế, bác sĩ sẽ căn cứ vào độ tuổi, giới tính, tiền sử bệnh, các yếu tố nguy cơ, triệu chứng và kết quả thăm khám để đánh giá. Tùy từng trường hợp, người bệnh có thể được chỉ định thực hiện xét nghiệm, chẩn đoán hình ảnh, nội soi hoặc các phương pháp thăm dò chuyên sâu khác nhằm xác định nguyên nhân.

Phát hiện ung thư ở giai đoạn sớm có ý nghĩa quan trọng, giúp người bệnh có thêm cơ hội lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp và nâng cao hiệu quả điều trị. Vì vậy, mỗi người không nên bỏ qua những thay đổi bất thường của cơ thể, nhưng cũng không nên quá lo lắng khi chỉ xuất hiện một triệu chứng đơn lẻ.

Điều quan trọng là chủ động lắng nghe cơ thể → nhận biết dấu hiệu bất thường → thăm khám đúng lúc → thực hiện sàng lọc phù hợp.

Bên cạnh việc nhận biết các dấu hiệu cảnh báo, mỗi người nên chủ động xây dựng lối sống lành mạnh: không hút thuốc lá; hạn chế rượu, bia; duy trì cân nặng hợp lý; vận động thường xuyên và thực hiện sàng lọc ung thư phù hợp với độ tuổi, giới tính cũng như các yếu tố nguy cơ.

Một dấu hiệu bất thường không phải là lời khẳng định bạn mắc ung thư, nhưng có thể là tín hiệu cho thấy cơ thể đang cần được quan tâm.

Phát hiện sớm – Chẩn đoán chính xác – Điều trị kịp thời là những yếu tố quan trọng góp phần nâng cao hiệu quả điều trị ung thư.

Khi cơ thể xuất hiện những dấu hiệu bất thường kéo dài hoặc không rõ nguyên nhân, đừng tự chẩn đoán hay tự điều trị – hãy đến cơ sở y tế để được thăm khám, đánh giá và tư vấn phù hợp.

Tác giả: BS Phan Thị Kim Oanh – Tổ ĐTTYC Nội Khoa – Bệnh viện Ung bướu Nghệ An

Hiệu đính: BSCKII. Nguyễn Văn Hướng – Tổ trưởng Tổ ĐTTYC Nội Khoa – Bệnh viện Ung bướu Nghệ An