Bị ung thư có phải kiêng thịt, đường và sữa

Dinh dưỡng đóng vai trò then chốt trong quá trình điều trị ung thư, ảnh hưởng đến cả sức khỏe của bệnh nhân và hiệu quả điều trị. Một chế độ ăn uống cân bằng có thể tăng cường hệ thống miễn dịch, duy trì cân nặng và cải thiện mức năng lượng, tất cả đều rất quan trọng trong quá trình điều trị ung thư.

Tuy nhiên, trong quá trình điều trị, không ít người bệnh vẫn truyền tai nhau những lời khuyên như: “Ung thư thì phải kiêng thịt”, “Ăn đường sẽ nuôi tế bào ung thư”, “Uống sữa làm khối u phát triển nhanh hơn”…Đây là những quan niệm khá phổ biến khiến không ít người bệnh sau khi được chẩn đoán ung thư bắt đầu kiêng khem rất nghiêm ngặt. Nhưng liệu những điều này có thực sự đúng?

1. “Bị ung thư phải kiêng thịt” – KHÔNG ĐÚNG

Người bệnh ung thư, đặc biệt trong quá trình phẫu thuật, hóa trị hoặc xạ trị, cần được cung cấp đầy đủ năng lượng và protein để duy trì cân nặng, khối cơ và khả năng hồi phục. Viện Ung thư Quốc gia Hoa Kỳ (NCI) cho biết người bệnh có thể cần nhiều protein và năng lượng hơn bình thường; nguồn protein có thể đến từ thịt, cá, trứng, sữa, các loại đậu và thực phẩm nguồn gốc thực vật.

Ảnh minh họa: Người bệnh ung thư nên hạn chế ăn các loại thịt đỏ, thịt chế biến sẵn…

Điều cần lưu ý không phải là “bỏ hoàn toàn thịt”, mà là lựa chọn loại thịt phù hợp. Nên ưu tiên cá, thịt gia cầm, thịt nạc và protein thực vật; hạn chế các loại thịt chế biến sẵn như xúc xích, thịt xông khói, giăm bông… vì tiêu thụ nhiều các loại thực phẩm này có liên quan đến nguy cơ ung thư đại trực tràng.

2. “Đường nuôi tế bào ung thư nên phải cắt hoàn toàn đường” – KHÔNG ĐÚNG

Tế bào ung thư sử dụng glucose để tạo năng lượng, nhưng các tế bào bình thường của cơ thể cũng cần glucose. Đến nay, chưa có bằng chứng cho thấy ăn đường làm ung thư phát triển nhanh hơn, cũng như việc loại bỏ hoàn toàn đường khỏi chế độ ăn có thể khiến khối u nhỏ lại hoặc biến mất.

Tuy nhiên, điều đó không có nghĩa là có thể sử dụng đường tùy ý. Nên hạn chế đường bổ sung, bánh kẹo, nước ngọt và thực phẩm siêu chế biến vì chúng dễ làm tăng tổng năng lượng khẩu phần và tăng cân. Một chế độ ăn lành mạnh vẫn ưu tiên rau, trái cây nguyên quả, ngũ cốc nguyên hạt và các nguồn thực phẩm ít chế biến.

3. “Người bệnh ung thư không được uống sữa” – KHÔNG ĐÚNG

Không có khuyến cáo chung yêu cầu tất cả người bệnh ung thư phải loại bỏ sữa và các sản phẩm từ sữa. Ngược lại, trong quá trình điều trị, sữa, sữa chua và các sản phẩm từ sữa có thể là nguồn cung cấp protein và năng lượng cho những người bệnh ăn uống kém hoặc đang sụt cân.

Tất nhiên, chế độ ăn cần được điều chỉnh theo từng người. Ví dụ, nếu người bệnh bị tiêu chảy hoặc không dung nạp lactose, bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng có thể khuyến nghị giảm sữa thông thường hoặc lựa chọn sản phẩm ít lactose/không lactose.

Điều đáng lo đôi khi không phải là “ăn nhầm”, mà là… ăn không đủ

Trong quá trình điều trị ung thư, người bệnh có thể gặp chán ăn, buồn nôn, thay đổi vị giác, viêm niêm mạc miệng hoặc khó nuốt. Nếu lại tự loại bỏ hàng loạt nhóm thực phẩm vì sợ “nuôi qlung thư”, khẩu phần ăn càng dễ thiếu năng lượng và protein. Vì vậy, dinh dưỡng trong ung thư cần được cá thể hóa theo tình trạng bệnh, phương pháp điều trị, cân nặng và khả năng  ăn uống của từng người.

Bị ung thư không đồng nghĩa với việc phải kiêng khem cực đoan.

– Không cần bỏ hoàn toàn thịt.

– Không cần loại bỏ hoàn toàn đường.

– Không phải tất cả người bệnh đều phải kiêng sữa.

– Quan trọng là ăn đủ – cân đối – đa dạng – phù hợp với tình trạng của từng người bệnh.

– Đừng để nỗi sợ về thực phẩm khiến cơ thể thiếu dinh dưỡng đúng vào thời điểm cần sức khỏe nhất để điều trị.

Tác giả: Bs. Trương Quốc Hùng – Khoa Nội II – Bệnh viện Ung bướu Nghệ An.

Hiệu đính: ThS.BS. Ngô Văn Lâm – Phó Trưởng khoa Nội II – Bệnh viện Ung bướu Nghệ An.