Theo thống kê của GLOBOCAN, ung thư vòm họng là một trong những bệnh ung thư vùng đầu cổ thường gặp tại Việt Nam. Điều đáng lo ngại là các triệu chứng ở giai đoạn đầu thường âm thầm, dễ nhầm lẫn với những bệnh lý tai mũi họng thông thường khiến nhiều người chủ quan, bỏ lỡ cơ hội phát hiện sớm và điều trị hiệu quả.
Nhận biết sớm các dấu hiệu cảnh báo ung thư vòm họng
Ung thư vòm họng là bệnh lý ác tính xuất phát từ các tế bào biểu mô niêm mạc vùng vòm mũi họng – khu vực nằm phía sau hốc mũi và ở phần cao nhất của họng. Bệnh thường gặp ở nam giới nhiều hơn nữ giới.
Ung thư vòm họng giai đoạn đầu thường không có biểu hiện đặc hiệu. Người bệnh có thể xuất hiện một hoặc nhiều triệu chứng sau, thường chỉ xảy ra ở một bên và tăng dần theo thời gian:
– Ù tai kéo dài, cảm giác nghe kém.
– Đau đầu âm ỉ, dai dẳng.
– Ngạt mũi một bên hoặc chảy máu mũi lẫn dịch nhầy, máu sẫm màu.
– Xuất hiện hạch vùng cổ không đau.
Đây đều là những triệu chứng rất dễ bị nhầm với viêm mũi xoang, viêm tai giữa hoặc các bệnh lý hô hấp thông thường. Nhiều người tự điều trị tại nhà hoặc kéo dài thời gian theo dõi, đến khi bệnh tiến triển mới đi khám.
Thực tế tại Bệnh viện Ung bướu Nghệ An cho thấy, không ít trường hợp người bệnh đến khám vì một triệu chứng tưởng chừng đơn giản như nổi hạch cổ, ù tai kéo dài hoặc ngạt mũi dai dẳng. Sau khi được nội soi tai mũi họng và thực hiện các xét nghiệm chuyên sâu, bác sĩ phát hiện tổn thương ác tính vùng vòm họng.
Biểu hiện của ung thư vòm họng ở giai đoạn tiến triển
Ở giai đoạn muộn, khối u phát triển lớn hơn và có thể xâm lấn nền sọ, các dây thần kinh sọ não hoặc di căn đến nhiều cơ quan khác trong cơ thể.
Người bệnh có thể gặp các biểu hiện như:
– Liệt dây số III, VI gây sụp mi và lác trong.
– Khi ung thư xâm lấn nhiều vị trí tại não, sẽ liệt toàn bộ các dây thần kinh sọ (12 đôi – hội chứng Garcin), dây liệt hầu họng (sặc và nuốt nghẹn, mất cảm giác vùng họng), liệt mặt, liệt lưỡi… liệt các cơ cổ.
– Ngoài ra, còn xuất hiện hạch cổ hai bên, số lượng nhiều gây biến dạng vùng cổ. Người bệnh có thể có biểu hiện triệu chứng khác theo cơ quan bị di căn.
Ở giai đoạn này, việc điều trị sẽ phức tạp hơn, đòi hỏi phối hợp nhiều phương pháp và thời gian điều trị kéo dài hơn so với giai đoạn sớm.
Phát hiện sớm – Yếu tố quyết định hiệu quả điều trị
Ung thư vòm họng là một trong những bệnh ung thư vùng đầu cổ có tiên lượng khá tốt nếu được phát hiện ở giai đoạn sớm và điều trị đúng phác đồ. Khi khối u còn khu trú tại vùng vòm họng, tỷ lệ kiểm soát bệnh cao, thời gian sống thêm trên 5 năm có thể đạt trên 80%. Ngược lại, khi bệnh đã xâm lấn nền sọ, các dây thần kinh sọ não hoặc di căn đến phổi, gan, xương và các cơ quan khác, việc điều trị sẽ trở nên phức tạp hơn, ảnh hưởng đáng kể đến tiên lượng và chất lượng cuộc sống của người bệnh.
Thực tế tại Bệnh viện Ung bướu Nghệ An, nhiều trường hợp người bệnh đến khám chỉ vì nổi hạch cổ kéo dài, ngạt mũi một bên hoặc ù tai dai dẳng. Qua thăm khám lâm sàng, nội soi tai mũi họng cùng hệ thống chẩn đoán hình ảnh hiện đại và các kỹ thuật giải phẫu bệnh, các bác sĩ đã phát hiện nhiều trường hợp ung thư vòm họng ngay từ giai đoạn sớm, tạo điều kiện thuận lợi cho quá trình điều trị và nâng cao tiên lượng sống cho người bệnh.
Đối với những trường hợp nghi ngờ hoặc đã được xác định ung thư vòm họng, người bệnh được hội chẩn đa chuyên khoa giữa các chuyên ngành ngoại, chẩn đoán hình ảnh, giải phẫu bệnh, nội ung bướu và xạ trị để xây dựng phác đồ điều trị tối ưu. Với hệ thống thiết bị hiện đại cùng đội ngũ chuyên gia giàu kinh nghiệm, nhiều bệnh nhân ung thư vùng đầu cổ hiện nay đã được tiếp cận các phương pháp điều trị tiên tiến ngay tại Nghệ An, góp phần nâng cao hiệu quả điều trị và giảm gánh nặng cho người bệnh và gia đình.
Khi nào cần thăm khám chuyên khoa?
Các bác sĩ khuyến cáo, người dân nên đến cơ sở y tế chuyên khoa để được thăm khám nếu xuất hiện một trong các dấu hiệu sau:
– Ù tai kéo dài không rõ nguyên nhân.
– Ngạt mũi một bên dai dẳng.
– Chảy máu mũi tái diễn.
– Đau đầu kéo dài.
– Nổi hạch cổ bất thường.
– Các triệu chứng tai mũi họng không cải thiện sau điều trị thông thường.
Việc thăm khám sớm bằng nội soi vùng mũi họng là biện pháp đơn giản nhưng có ý nghĩa quan trọng trong phát hiện sớm ung thư vòm họng. Chủ động kiểm tra sức khỏe khi có dấu hiệu bất thường chính là cách hiệu quả nhất để nâng cao cơ hội điều trị thành công và bảo vệ chất lượng cuộc sống.
Tác giả: Ths.BS. Phan Anh Sỹ Quế, Khoa Ngoại I, Bệnh viện Ung bướu Nghệ An.
Hiệu đính: Ths.BS. Trần Trọng Quyền, Phó Trưởng khoa Ngoại I, Bệnh viện Ung bướu Nghệ An.
