Tuyến giáp là một cơ quan nội tiết nằm ở vùng cổ có vai trò đặc biệt quan trọng đối với hoạt động sống của cơ thể. Các hormone do tuyến giáp tiết ra tham gia điều hòa chuyển hóa, hoạt động tim mạch, thần kinh, sinh sản và nhiều chức năng quan trọng khác.
Trên thực tế, nhiều bệnh lý tuyến giáp như cường giáp, suy giáp, bướu giáp nhân hay ung thư tuyến giáp thường diễn biến âm thầm trong thời gian dài. Người bệnh có thể vẫn sinh hoạt và làm việc bình thường mà không nhận thấy những bất thường rõ rệt cho đến khi bệnh tiến triển hoặc xuất hiện biến chứng.
Vì vậy, việc kiểm tra hình thái và chức năng tuyến giáp có vai trò quan trọng trong phát hiện sớm, chẩn đoán chính xác và theo dõi hiệu quả điều trị các bệnh lý tuyến giáp.
Khi nào cần kiểm tra tuyến giáp?
Người dân nên chủ động kiểm tra tuyến giáp khi xuất hiện các triệu chứng cảnh báo sau:
– Mệt mỏi kéo dài, thiếu năng lượng dù không lao động quá sức.
– Hồi hộp, tim đập nhanh, run tay, bồn chồn.
– Sụt cân hoặc tăng cân bất thường dù chế độ ăn và vận động không thay đổi.
– Mất ngủ, ngủ không sâu giấc, thường xuyên tỉnh giấc.
– Dễ cáu gắt, lo âu, giảm trí nhớ, giảm tập trung.
– Cảm giác nóng bức hoặc sợ lạnh bất thường.
– Có khối bất thường vùng cổ, nuốt nghẹn hoặc khàn tiếng.
Việc kiểm tra tuyến giáp định kỳ không chỉ giúp phát hiện sớm các rối loạn chức năng tuyến giáp mà còn giúp phát hiện các nhân giáp, khối u tuyến giáp ngay từ giai đoạn đầu. Nhờ đó, người bệnh có cơ hội được điều trị kịp thời, nâng cao hiệu quả điều trị, giảm nguy cơ biến chứng và bảo vệ chất lượng cuộc sống lâu dài.
Đặc biệt, những người có tiền sử gia đình mắc bệnh tuyến giáp, phụ nữ trên 35 tuổi hoặc từng tiếp xúc với tia xạ vùng đầu – cổ nên chủ động thăm khám định kỳ theo khuyến cáo của bác sĩ.
Các xét nghiệm hormone tuyến giáp:
Nhằm đánh giá chức năng hoạt động của tuyến giáp, hiện nay Bệnh viện Ung Bướu Nghệ An triển khai các xét nghiệm hormone tuyến giáp bao gồm:
– TSH
TSH là xét nghiệm quan trọng giúp đánh giá hoạt động điều hòa của tuyến giáp.
– FT4 và T3
FT4 và T3 phản ánh trực tiếp nồng độ hormone tuyến giáp trong máu, hỗ trợ chẩn đoán và theo dõi các rối loạn chức năng tuyến giáp.
Các kỹ thuật chẩn đoán hình ảnh và Y học hạt nhân:
Bên cạnh các xét nghiệm hormone, Bệnh viện Ung Bướu Nghệ An triển khai nhiều kỹ thuật Chẩn đoán hình ảnh và Y học hạt nhân giúp đánh giá toàn diện hình thái và chức năng tuyến giáp.
– Siêu âm tuyến giáp
Siêu âm tuyến giáp giúp phát hiện nhân giáp, bướu giáp và đánh giá đặc điểm tổn thương.
– Đo độ tập trung Iod tuyến giáp
Đo độ tập trung iod tuyến giáp cho phép đánh giá khả năng bắt giữ iod và chức năng hoạt động của tuyến giáp.
– Xạ hình tuyến giáp
Xạ hình tuyến giáp giúp đánh giá hình thái, chức năng tuyến giáp và hỗ trợ chẩn đoán cường giáp, phân biệt nhân nóng – nhân lạnh tuyến giáp.
– Xạ hình toàn thân
Xạ hình toàn thân được sử dụng trong theo dõi sau điều trị ung thư tuyến giáp, giúp phát hiện tái phát hoặc di căn.
Vai trò của các xét nghiệm và kỹ thuật chẩn đoán tuyến giáp
Việc kết hợp giữa xét nghiệm hormone, các phương tiện chẩn đoán hình ảnh và kỹ thuật Y học hạt nhân giúp nâng cao độ chính xác trong chẩn đoán, theo dõi và điều trị bệnh lý tuyến giáp.
Đây cũng là cơ sở quan trọng để bác sĩ lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp, góp phần nâng cao hiệu quả điều trị và chất lượng cuộc sống cho người bệnh.
Bệnh lý tuyến giáp là nhóm bệnh lý thường gặp và có thể ảnh hưởng đáng kể đến sức khỏe nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời. Khi xuất hiện các dấu hiệu nghi ngờ hoặc thuộc nhóm nguy cơ mắc bệnh lý tuyến giáp, người dân nên chủ động thăm khám tại các cơ sở chuyên khoa để được tư vấn, kiểm tra và điều trị phù hợp.
Hiện nay, Bệnh viện Ung Bướu Nghệ An đã triển khai các xét nghiệm và kỹ thuật chuyên sâu trong chẩn đoán, theo dõi bệnh lý tuyến giáp, góp phần nâng cao chất lượng chăm sóc và điều trị cho người bệnh.
Tác giả bài viết: BS. Đặng Thị Minh Thư – Khoa Y học hạt nhân, Bệnh viện Ung bướu Nghệ An
Hiệu đính: ThS.BSCKII. Nguyễn Ngọc Thắng – Trưởng khoa Y học hạt nhân, Bệnh viện Ung bướu Nghệ An
