Ung thư phổi không tế bào nhỏ có đột biến gen EGFR đang là một trong những lĩnh vực cho thấy rõ nhất giá trị của điều trị cá thể hóa. Từ chỗ hóa trị từng là nền tảng chủ yếu, hiện nay việc xét nghiệm đột biến EGFR ngay từ đầu đã giúp bác sĩ lựa chọn thuốc nhắm trúng đích phù hợp hơn, đặc biệt với các đột biến thường gặp như exon 19 deletion và exon 21 L858R. Osimertinib, một EGFR-TKI thế hệ 3 có hoạt tính trên hệ thần kinh trung ương, hiện giữ vai trò trung tâm trong nhiều giai đoạn bệnh của ung thư phổi EGFR dương tính.
Đặc biệt, ở bệnh giai đoạn tiến xa hoặc di căn, nghiên cứu FLAURA2 đã tạo nên bước tiến mới khi phối hợp osimertinib với hóa chất nền pemetrexed và platinum. Nghiên cứu pha III FLAURA2 được thực hiện trên 557 bệnh nhân ung thư phổi không tế bào nhỏ giai đoạn tiến xa hoặc di căn, có đột biến EGFR exon 19 deletion hoặc exon 21 L858R, và chưa điều trị toàn thân trước đó cho giai đoạn muộn. Kết quả nổi bật đầu tiên của FLAURA2 là thời gian sống thêm không bệnh tiến triển, tức khoảng thời gian bệnh được kiểm soát mà chưa nặng lên. Ở nhóm phối hợp osimertinib với hóa chất, thời gian này đạt trung vị 25,5 tháng, trong khi ở nhóm osimertinib đơn trị là 16,7 tháng. Nói cách khác, phác đồ phối hợp giúp người bệnh có thêm gần 9 tháng bệnh được khống chế trước khi tiến triển. Có thể hiểu đơn giản rằng: điều trị phối hợp không chỉ làm khối u đáp ứng, mà còn giúp kéo dài đáng kể quãng thời gian bệnh nhân sống ổn định hơn trước khi cần đổi chiến lược điều trị.
Khi theo dõi lâu hơn, FLAURA2 tiếp tục cho thấy lợi ích không chỉ dừng ở việc “làm chậm tiến triển”, mà còn chuyển thành lợi ích về sống còn toàn bộ. Phân tích cuối cùng cho thấy trung vị sống thêm toàn bộ ở nhóm osimertinib phối hợp platinum–pemetrexed đạt 47,5 tháng, so với 37,6 tháng ở nhóm osimertinib đơn trị. Nói dễ hiểu, nhóm phối hợp đạt thời gian sống trung vị gần 4 năm, dài hơn khoảng 10 tháng so với dùng osimertinib đơn thuần. Tỷ lệ bệnh nhân còn sống sau 3 năm cũng cao hơn rõ, 63,1% so với 50,9%; sau 4 năm là 49,1% so với 40,8%. Với người bệnh và gia đình, đây là thông điệp rất dễ hiểu: phối hợp đúng ngay từ đầu có thể giúp không chỉ kéo dài thời gian kiểm soát bệnh mà còn tăng cơ hội sống lâu hơn.
Tại Việt Nam việc ứng dụng điều trị đích Osimertinib đã được sử dụng từ lâu. Ngay sau khi chứng minh được hiệu quả, tháng 11/2025 Bộ Y tế Việt Nam cũng đã phê duyệt cho phác đồ sử dụng tại Việt Nam. Và chúng tôi cũng đã sử dụng điều trị cho bệnh nhân, kết quả của điều trị là minh chứng rõ cho xu hướng điều trị hiện đại ở ung thư phổi EGFR dương tính: không chỉ nhắm trúng đích chính xác hơn, mà còn phối hợp hợp lý để tăng hiệu quả kiểm soát bệnh ngay từ đầu.
Báo cáo ca lâm sàng của chúng tôi ghi nhận một trường hợp bệnh nhân nữ 41 tuổi, được chẩn đoán ung thư phổi không tế bào nhỏ giai đoạn IV (T4N3M1), di căn não, có đột biến EGFR exon 19 deletion. Bệnh nhân được lựa chọn điều trị bước một bằng phác đồ osimertinib kết hợp pemetrexed và cisplatin. Sau 3 tháng điều trị, bệnh nhân cho thấy đáp ứng rất rõ rệt: tổn thương di căn não gần như biến mất hoàn toàn, khối u tại phổi giảm đáng kể về kích thước, đồng thời số lượng tổn thương cũng giảm rõ. Diễn biến này cho thấy hiệu quả kiểm soát bệnh ấn tượng ngay từ giai đoạn đầu điều trị, đặc biệt ở một trường hợp bệnh đã có di căn não khi chẩn đoán.
Hình ảnh kết quả của bệnh nhân trước và sau điều trị tại Bệnh viện Ung bướu Nghệ An
Những bước tiến từ FLAURA2 cho thấy điều trị ung thư phổi giai đoạn 4 có đột biến EGFR đã thay đổi mạnh mẽ trên toàn bộ hành trình bệnh. Điều cốt lõi hiện nay là phát hiện đột biến sớm, lựa chọn đúng chiến lược ngay từ đầu và theo dõi chặt trong suốt quá trình điều trị. Đó chính là nền tảng để người bệnh có thêm cơ hội sống lâu hơn, sống tốt hơn và tiếp cận những thành tựu mới nhất của y học chính xác.
Tác giả: Bs. Phan Đăng Mạnh – Khoa Nội II – Bệnh viện Ung bướu Nghệ An.
Hiệu đính: Ths.BS Ngô Văn Lâm – Phó Trưởng Khoa Nội II – Bệnh viện Ung bướu Nghệ An.
