U tế bào mầm buồng trứng là nhóm khối u có nguồn gốc từ các tế bào mầm nguyên thủy của buồng trứng – những tế bào đóng vai trò hình thành trứng và duy trì chức năng sinh sản của nữ giới. Khác với ung thư biểu mô buồng trứng vốn thường gặp ở phụ nữ trung niên và lớn tuổi, u tế bào mầm buồng trứng là một dạng ung thư buồng trứng hiếm gặp, chỉ chiếm khoảng 5% tổng số các trường hợp ung thư buồng trứng.
Bệnh xuất hiện chủ yếu ở nữ giới trẻ tuổi, thường gặp trong độ tuổi từ 10 đến 30, và chiếm tới 70% các khối u buồng trứng ở nhóm tuổi này cho thấy đây là vấn đề sức khỏe không thể xem nhẹ đối với trẻ em gái, thanh thiếu niên và phụ nữ trẻ. Chính vì xảy ra ở lứa tuổi còn rất trẻ, bệnh không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe mà còn tác động sâu sắc đến tâm lý, chất lượng cuộc sống và khả năng sinh sản trong tương lai của người bệnh.
Dù hai chữ “ung thư” luôn gợi lên nỗi lo lắng, sợ hãi và thậm chí là tuyệt vọng, nhưng với ung thư tế bào mầm buồng trứng, câu chuyện không hoàn toàn u ám. Nhờ sự tiến bộ vượt bậc của y học hiện đại, đặc biệt trong chẩn đoán hình ảnh, phẫu thuật và hóa trị, bệnh có tiên lượng tương đối tốt, nhất là khi được phát hiện sớm và điều trị đúng phác đồ. Nhiều trường hợp người bệnh có thể được điều trị thành công, quay trở lại cuộc sống bình thường và thậm chí vẫn bảo tồn được khả năng sinh sản.
1. Ung thư tế bào mầm buồng trứng là gì?
Ung thư tế bào mầm buồng trứng phát sinh từ các tế bào mầm – những tế bào có chức năng hình thành trứng. Bệnh có thể gặp ở nhiều độ tuổi, nhưng phổ biến hơn ở lứa tuổi thanh thiếu niên và phụ nữ trẻ. Đây cũng chính là điểm khác biệt so với nhiều loại ung thư buồng trứng khác thường xuất hiện ở phụ nữ lớn tuổi.
2. Dấu hiệu không nên bỏ qua
Các triệu chứng của u tế bào mầm buồng trứng thường không đặc hiệu, dễ bị nhầm lẫn với các bệnh lý phụ khoa hoặc ngoại khoa ổ bụng khác, dẫn đến chẩn đoán muộn.
Biểu hiện lâm sàng của bệnh khá đa dạng, phụ thuộc vào kích thước khối u, tốc độ phát triển, biến chứng đi kèm và hoạt động nội tiết của khối u, bao gồm:
– Bụng to bất thường: do khối u phát triển nhanh, kích thước lớn và/hoặc kèm theo dịch cổ trướng.
– Đau bụng: có thể xảy ra trong trường hợp u vỡ hoặc xoắn u buồng trứng.
– Dậy thì sớm: có thể liên quan đến việc khối u sản xuất hormone gonadotropin màng đệm người (hCG).
– Các triệu chứng mang thai, xuất phát từ quá trình sản sinh hCG.
– Các triệu chứng khác như sốt hoặc chảy máu âm đạo ít gặp hơn.
Chính vì vậy, việc đi khám sớm khi có dấu hiệu bất thường đóng vai trò vô cùng quan trọng trong phát hiện bệnh.
3. Hy vọng đến từ chẩn đoán sớm và điều trị hiệu quả
Ung thư tế bào mầm buồng trứng thường được chẩn đoán ở giai đoạn sớm, với phân bố theo giai đoạn như sau: giai đoạn I chiếm khoảng 60–70%, giai đoạn II 10–15%, giai đoạn III 15–20% và giai đoạn IV khoảng 5% trường hợp. Việc đa số bệnh nhân được phát hiện sớm góp phần quan trọng vào tiên lượng thuận lợi của bệnh.
U tế bào mầm buồng trứng là nhóm ung thư buồng trứng có tiên lượng tốt, đặc biệt khi được phát hiện ở giai đoạn sớm. Hiện nay, phẫu thuật bảo tồn khả năng sinh sản là phương pháp điều trị phẫu thuật tiêu chuẩn đối với các trường hợp phù hợp. Sau phẫu thuật, bệnh nhân sẽ được theo dõi chặt chẽ hoặc điều trị hóa trị tùy theo loại mô học, mức độ ác tính và giai đoạn bệnh.
Các u tế bào mầm buồng trứng ác tính có độ nhạy cao với hóa trị liệu dựa trên platin, đặc biệt là các phác đồ có cisplatin, mang lại hiệu quả điều trị rõ rệt. Nhờ sự phối hợp giữa phẫu thuật và hóa trị, trên 90% bệnh nhân giai đoạn sớm và khoảng 80% bệnh nhân giai đoạn tiến triển có thể sống lâu dài sau điều trị.
Nhìn chung, phẫu thuật kết hợp hóa trị hiện nay có thể giúp nhiều bệnh nhân khỏi bệnh hoàn toàn. Đặc biệt, trong nhiều trường hợp, việc điều trị còn cho phép bảo tồn khả năng sinh sản, giúp người bệnh duy trì chất lượng sống và cơ hội làm mẹ trong tương lai.
Bên cạnh điều trị y khoa, sự đồng hành của gia đình, cộng đồng và đội ngũ y tế có ý nghĩa rất lớn về mặt tinh thần. Hiểu đúng về bệnh, giữ vững niềm tin và tuân thủ phác đồ điều trị là những yếu tố quan trọng giúp người bệnh vượt qua hành trình khó khăn này.
Ung thư tế bào mầm buồng trứng không phải là căn bệnh hiếm, nhưng cũng không đồng nghĩa với tuyệt vọng. Phát hiện sớm – điều trị đúng – tinh thần lạc quan chính là chìa khóa mở ra cánh cửa hy vọng. Hãy chủ động lắng nghe cơ thể mình, khám sức khỏe định kỳ và lan tỏa những thông tin đúng đắn để cùng nhau bảo vệ sức khỏe phụ nữ hôm nay và mai sau.
Tác giả: BS. Nguyễn Thị Hoài Trang, Khoa Nội VI – Bệnh viện Ung Bướu Nghệ An
Hiệu đính: Ths.BS CKII. Lê Thị Sương, Trưởng khoa nội VI – Bệnh viện Ung Bướu Nghệ An
