Phẫu thuật cắt u phổi là phương pháp điều trị quan trọng đối với những bệnh nhân được chẩn đoán ung thư phổi ở giai đoạn sớm hoặc có khối u khu trú. Tuy nhiên, đây là một phẫu thuật lớn, đòi hỏi quá trình chăm sóc sau mổ chặt chẽ để giúp người bệnh hồi phục tốt, phòng ngừa biến chứng và nâng cao hiệu quả điều trị.
1. Quá trình phẫu thuật
Trong phẫu thuật cắt thùy phổi, bác sĩ sẽ rạch một đường ở khoang liên sườn để tiếp cận phổi, cắt bỏ thùy phổi có khối u và nạo vét hạch trung thất nếu cần. Thời gian phẫu thuật thường kéo dài 2–3 giờ. Sau mổ, bệnh nhân được đặt ống dẫn lưu màng phổi để dẫn khí và dịch ra ngoài.
2. Chăm sóc ngay sau phẫu thuật
Sau khi ổn định, bệnh nhân được chuyển từ hồi sức về khoa điều trị. Trong những ngày đầu, bệnh nhân được hướng dẫn tập ngồi, tập thở, tập ho và sử dụng bình tập thở. Ống dẫn lưu được rút sau 3–4 ngày nếu không còn rò khí, lượng dịch dưới 200 ml/ngày và X-quang cho thấy phổi nở tốt. Thời gian nằm viện thường khoảng 10 ngày. Tùy kết quả giải phẫu bệnh, bệnh nhân có thể theo dõi định kỳ hoặc tiếp tục điều trị bổ trợ.
3. Kiểm soát đau sau mổ
Bệnh nhân thường được giảm đau bằng gây tê ngoài màng cứng trong 72 giờ đầu, kết hợp thuốc giảm đau đường uống hoặc tiêm khi cần. Kiểm soát đau tốt giúp bệnh nhân thở sâu, ho hiệu quả và giảm nguy cơ biến chứng hô hấp.
4. Chế độ dinh dưỡng
Do phẫu thuật không ảnh hưởng đến tiêu hóa, bệnh nhân có thể uống sau 3 giờ và ăn sau 6 giờ. Nên ăn từ lỏng đến đặc, chia nhỏ bữa, tăng cường rau xanh và trái cây nhuận tràng. Bệnh nhân có bệnh lý kèm theo cần tuân thủ chế độ ăn theo hướng dẫn của bác sĩ.
5. Vận động sau phẫu thuật
Trong 24 giờ đầu, bệnh nhân nghỉ ngơi tại giường. Sau đó có thể ngồi dậy, vận động nhẹ, tập thở và tập ho. Khi đã rút dẫn lưu, bệnh nhân nên đi lại nhiều hơn để giảm nguy cơ huyết khối tĩnh mạch.
6. Các biến chứng có thể gặp
Một số biến chứng sau mổ gồm: huyết khối động mạch phổi, chảy máu, nhiễm trùng khoang màng phổi, tràn khí dưới da, rò khí kéo dài, tràn khí màng phổi, nhiễm trùng vết mổ hoặc đau vai, khàn tiếng. Việc theo dõi sát sao của nhân viên y tế, gia đình và người bệnh có vai trò quan trọng trong phát hiện sớm và xử trí kịp thời.
Phẫu thuật u phổi là phương pháp điều trị hiệu quả ở giai đoạn sớm, nhưng quá trình hồi phục phụ thuộc lớn vào chăm sóc sau mổ đúng cách, dinh dưỡng hợp lý, vận động phù hợp và tuân thủ hướng dẫn của bác sĩ.
Tác giả bài viết: BS Nguyễn Quang Anh – Khoa Ngoại V, Bệnh viện Ung bướu nghệ An
Hiệu Đính: ThS.BS Nguyễn Duy Tuấn – Phó Trưởng khoa Ngoại V, Bệnh viện Ung bướu nghệ An
